Blog Finansowy

04 wrz 2020

Numer rachunku IBAN – co to jest?

Numer rachunku IBAN jest jedną z najważniejszych informacji jakie musisz podać, gdy chcesz zlecić przelew zagraniczny. Służy on do identyfikacji kont w międzynarodowym systemie transakcji walutowych. Pewnie zastanawiasz się, co to jest, jak wygląda i dlaczego banki wymagają rachunku w takim formacie. W tym artykule wyjaśnimy w prosty sposób, co kryje się za tym tajemniczym numerem. Przy okazji poznasz kilka pojęć, które mogą Ci się również przydać.

Spis treści
Co to za kod – wyjaśnienie pojęć?
Co oznacza NRB?
Jaki to bank?
Gdzie znaleźć ten numer?
Czym różnią się kody bankowe?

Co to jest numer rachunku IBAN?

IBAN z ang. The International Bank Account Number to międzynarodowy numer konta bankowego, którego możesz użyć podczas dokonywania lub otrzymywania płatności na całym świecie. Numer konta w formacie IBAN nie zastępuje numeru rachunku bankowego, za to zawiera dodatkowe informacje pomagając zagranicznym i krajowym bankom zidentyfikować dane konto. Rachunek IBAN jest kombinacją liter i cyfr, a jego maksymalna długości może składać się z 34 znaków. Długość jest taka sama w obrębie danego kraju, ale różni się pomiędzy państwami. Przyjrzyj się przykładowym numerom IBAN poniżej, aby zobaczyć różnicę:

  • Belgia (16 znaków): BE71 0961 2345 6769
  • Francja (27 znaków):    FR76 3333 6000 0112 3456 7890 189
  • Niemcy (22 znaków): DE91 1111 0000 0123 4567 89
  • Grecja    (27 znaków): GR96 0000 1111 2222 0123 4567 890
  • Hiszpania (24 znaki):    ES79 2100 0813 6101 2345 6789
  • Polska (28 znaków): PL11 2222 3333 4444 5555 6666 7777
  • Wielka Brytania (22 znaki): GB98 MIDL 0700 9312 3456 78

Już wiesz, że numery rachunków różnią się liczbą znaków, a niektóre oprócz liczb zawierają również litery jak np. w Wielkiej Brytanii. Czego jeszcze możemy dowiedzieć się z tego szeregu znaków? Jedna zasada jest niezmienna, każdy IBAN zawsze zaczyna się od 2-literowego kodu ISO, który wskazuje w jakim kraju znajduje się konto. W Polsce numer rachunku w formacie IBAN rozpoczyna się od liter PL oraz ciągu 26 cyfr odpowiadającymi numerowi rachunku bankowemu (w skrócie: NRB). A co to właściwie jest za numer i co oznacza?

Numer konta w formacie NRB – co to jest? 

Zacznijmy od tego, że numery rachunków bankowych mogą występować w dwóch formatach: IBAN oraz NRB. Pierwszy format używamy przy przelewach zagranicznych, zaś drugi stosuje się do wykonywania transakcji krajowych. NRB to skrót od pierwszych liter Numeru Rachunku Bankowego, który otrzymujesz od swojego banku po otwarciu konta. Jest to standard numeracji we wszystkich polskich bankach opracowany na potrzeby krajowego systemu płatniczego. Przykładowe konto NRB w polskim banku może wyglądać następująco:

77 2030 0045 1110 0000 0414 4790

Wyjaśnijmy znaczenie poszczególnych znaków w polskim numerze NRB:

  • 77 – liczba kontrolna określana na podstawie całego numeru konta, potwierdza prawidłowość numeru zgodnie ze standardem IBAN.
  • 20300045 – ośmiocyfrowy numer rozliczeniowy banku służy do identyfikacji jednostki organizacyjnej prowadzącej dany rachunek.
    • 2030 – pierwsze trzy cyfry wskazują instytucję, która jest operatorem rachunku, a czwarta jest uzupełniana o liczbę 0. W przypadku banków spółdzielczych identyfikator składa się zawsze z czterech cyfr bez dodawania zera na końcu. 
    • 0045 – kolejne trzy cyfry określają oddział banku lub jego placówki. Należy o tym pamiętać, ponieważ czasem banki są częścią innego banku, a ten numer pomaga w identyfikacji danego podmiotu. Na samym końcu znajduje się cyfra kontrola.
  • 1110 0000 0414 4790 – numer identyfikujący rachunek bankowy klienta. 

Jak sprawdzić bank po numerze konta?

Tak oto numer rachunku został rozłożony na czynniki pierwsze. Na podstawie tych informacji możesz dowiedzieć się, w jakim banku jest prowadzony rachunek. Wykaz numerów i identyfikatorów instytucji finansowych nadawanych przez Narodowy Bank Polski znajdziesz pod linkiem: wykaz numerów NBP. Jeśli chcesz się dowiedzieć, w jakim banku jest prowadzony rachunek to wpisz w oknie numer rozliczeniowy banku z przykładu powyżej: 20300045

Wykaz numerów i identyfikatorów instytucji finansowych

Teraz już wiesz, że numer rachunku bankowego (NRB) należy do BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna. Pokazałem Ci, w jaki sposób samemu możesz zidentyfikować dane konto bankowe. Podczas realizacji przelewów krajowych banki przetwarzają te informacje automatycznie. Stworzyły do tego standard numeracji rachunków bankowych w oparciu o numer IBAN.  System ten został wprowadzony, aby ujednolicić i usprawnić przepływ środków pieniężnych pomiędzy rachunkami krajowymi, ale także zagranicznymi. Głównym celem zmian było dostosowanie się do standardów międzynarodowych po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej.

Gdzie znaleźć numer rachunku IBAN 

Do przesyłania pieniędzy za granicę lub otrzymania płatności z zagranicznego rachunku bankowego potrzebujesz numeru IBAN. Chcesz wiedzieć, gdzie znaleźć numer rachunku IBAN? Odpowiedź jest prosta, znajdziesz go na wyciągu bankowym lub logując się do bankowości internetowej. Możesz również skorzystać z poniższych wskazówek.

Na samym początku wspomniałem, że IBAN nie zastępuje numeru konta, ale dostarcza dodatkowych informacji, takich jak kraj oraz bank odbiorcy. W łatwy i prosty sposób możesz dowiedzieć się, jaki jest numer rachunku IBAN. Wystarczy, że dodasz dwie litry PL przed numerem konta bankowego i gotowe. Poniżej znajduje się schemat graficzny przedstawiający numer rachunku NRB i IBAN:

IBAN - Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego w oparciu o NRB

Dwie pierwsze litery określają kraj, w którym jest prowadzony rachunek bankowy. W tym przykładzie kod krajowy PL według standardu ISO 3166 wskazuje na Polskę, analogicznie dla rachunku w Wielkiej Brytanii powinno być GB, a Niemiec DE itd. Następnie występuje 26 cyfrowy numer rachunku bankowego (NRB). 

W polskich bankach sytuacja wydaje się prosta, ale w niektórych państwach stosuje się alfanumeryczne numery IBAN złożone z kombinacji liter i cyfr. Jednym z takich krajów jest Wielka Brytania, która stosuje następujący format: 2 litery + 2 cyfry + 4 litery + 14 cyfr. Przykładowy numer rachunku IBAN w Anglii: GB27MYMB23058013068259.

Pamiętaj, przed wysłaniem pieniędzy na zagraniczny rachunek należy sprawdzić poprawność numeru IBAN w swoim banku lub u odbiorcy przelewu. O tym co może się stać, gdy popełnisz błąd przeczytaj w dalszej części artykułu.

Przelewy do Anglii za darmo

Kody BIC/SWIFT i IBAN – czym się różnią? 

Jeśli realizujesz przelew walutowy to podanie samego numeru IBAN nie jest wystarczające. Banki wymagają również kodu SWIFT, czyli numeru identyfikującego instytucję finansową (Business Identifier Code, w skrócie BIC). Jest to unikatowy kod identyfikujący banki na całym świecie. Składa się on z 8-11 znaków – liter oraz cyfr. Przeanalizujmy kod BIC dla BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna: PPABPLPKXXX. W tym krótkim kodzie zawarte są takie informacje jak:

  • PPBA: Nazwa banku lub instytucji finansowej – BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna
  • PL: Kraj, w którym jest prowadzony rachunek – Polska
  • PK: Główną siedzibę instytucji – Polska Kraków
  • XXX: Na końcu umieszcza się kod oddziału (nieobowiązkowo) – trzy znaki XXX określają główną siedzibę banku. 

W innym naszym artykule znajduje się lista kodów SWIFT/BIC najpopularniejszych banków działających w Polsce. Sprawdź poprawność kodu BIC oraz numer rachunku IBAN przed wysłaniem pieniędzy. Przyśpieszy to księgowanie środków oraz unikniesz kosztów związanych ze zwrotem przelewu. Co stanie się z pieniędzy przy podaniu nieprawidłowego numeru rachunku przy przelewie zagranicznym? Jeśli popełnisz błąd to mogą wydarzyć się dwa scenariusze:

Przy przepisywaniu numeru rachunku został podany nieprawidłowo numer np. jedna lub kilka liczb została wprowadzona odwrotnie. Takie błędy się czasem zdarzają, po prostu przelew odbije się od banku odbiorcy lub bank odrzuci transakcję, a pieniądze wrócą z powrotem na konto. Taką funkcję pełnią właśnie cyfry kontrolne w numerze NRB, wykrywają niezgodności, aby uniknąć błędów. Nawet jeżeli transakcja nie dojdzie do skutku to bank może pobrać należne opłaty za przelew. Dodatkowo, jeśli nastąpiła wymiana waluty to kwota zostanie pomniejszona o spread.

Drugi scenariusz jest mniej optymistyczny. Może się zdarzyć, że pomyłkowo wpisany numer rachunku istnieje i należy do nieznanego adresata. W takiej sytuacji odzyskanie pieniędzy będzie trwało znacznie dłużej. Bank nie ponosi odpowiedzialności za wprowadzenie nieprawidłowego numeru konta. Jeśli zareagujesz zanim pieniądze opuszczą bank to jest szansa, że bank zablokuje transakcje. W sytuacji, gdy środki opuściły już konto to warto skontaktować się ze swoim bankiem. Zgodnie z literą prawa osoba, która wzbogaciła się kosztem innych jest zobowiązana do zwrotu pieniędzy. Twój bank powinien skontaktować się z bankiem odbiorcy w celu pomocy w odzyskaniu pieniędzy.

Tańszy i prostszy sposób wysyłania pieniędzy do Polski i Anglii 

Klik-24 to platforma online, która umożliwia wysyłanie pieniędzy do Polski, Anglii, Szkocji i Walii bez podawania numeru IBAN oraz kodu BIC/SWIFT. Działamy w oparciu o rachunki lokalne, dlatego transakcje realizowane są w krótkim czasie, a przelewy są nawet o 90% tańsze jak w banku. Jedyne co potrzebujesz to numer rachunku bankowego odbiorcy. Założenie konta w naszym serwisie jest bezpłatne i trwa zaledwie kilka minut. Z nami przelewy są tanie, szybkie i łatwe. Sprawdź ofertę przelewów pieniężnych Klik-24.
 

Inne artykuły